Το Νησί του Τίποτα και η Τιμωρία της Αλίκης

Το Νησί του Τίποτα και η Τιμωρία της Αλίκη

Το Νησί του Τίποτα δεν βρισκόταν σε κανέναν τόπο.

Ούτε σε κανέναν χρόνο.

Αυτό ήταν το πρώτο πράγμα που δεν μπορούσε να δεχτεί ο ανθρώπινος νους. Ο άνθρωπος έχει μάθει να πιστεύει πως όλα πρέπει να βρίσκονται κάπου και να συμβαίνουν κάποτε. Θέλει συντεταγμένες. Θέλει ημερομηνίες. Θέλει αρχή, μέση και τέλος, σαν να έχει υποχρέωση ο κόσμος να του εξηγείται με τρόπο τακτοποιημένο.

Το Νησί του Τίποτα δεν υπάκουε σε τέτοιους κανόνες.

Δεν ήταν χαμένο σε κάποια άγνωστη θάλασσα.

Δεν ήταν κρυμμένο πίσω από ομίχλες.

Δεν ήταν ξεχασμένο σε κάποιον παλιό χάρτη, εκεί όπου οι ναυτικοί σχεδίαζαν τέρατα για να καλύψουν την αμηχανία τους απέναντι στο άγνωστο.

Αυτά ήταν ανθρώπινες εξηγήσεις.

Μικρές.

Βολικές.

Απελπιστικά γεωγραφικές.

Οι άνθρωποι έλεγαν «νησί» επειδή έπρεπε να το πουν κάπως. Έλεγαν «θάλασσα» επειδή κάτι μαύρο και απέραντο το περιέβαλλε. Έλεγαν «ακτή» επειδή υπήρχε ένα όριο όπου μπορούσες να σταθείς, αν βέβαια μπορούσες ακόμη να εμπιστευτείς την έννοια του ορίου.

Μα όλα αυτά ήταν μεταφράσεις.

Ήταν τα ψέματα που έλεγε το μυαλό στον εαυτό του για να μη ραγίσει μπροστά σε κάτι που δεν είχε μορφή αρκετά καθαρή για να το αντέξει.

Το Νησί του Τίποτα δεν υπήρχε κάπου.

Υπήρχε έξω από το «κάπου».

Και δεν εμφανιζόταν κάποτε.

Εμφανιζόταν έξω από το «κάποτε».

Δεν ανήκε στον κόσμο.

Ούτε όμως ήταν εντελώς έξω από αυτόν.

Βρισκόταν στο σημείο όπου ο κόσμος τελείωνε την πρότασή του και, για μια στιγμή, δεν ήξερε τι να πει μετά.

Εκεί υπήρχε το Νησί.

Στην παύση.

Στο κενό ανάμεσα σε δύο αναπνοές.

Στο διάστημα ανάμεσα σε μια απόφαση και στη συνέπειά της.

Στο μικρό, μαύρο χάσμα ανάμεσα στο «έπρεπε» και στο «δεν πρόλαβα».

Η θάλασσα που το περιέβαλλε δεν ήταν θάλασσα.

Ήταν το σχήμα που έπαιρνε η απόσταση όταν ο νους προσπαθούσε να καταλάβει κάτι που δεν είχε απόσταση. Δεν είχε βάθος με τον τρόπο που έχει βάθος το νερό. Δεν είχε κύματα με τον τρόπο που έχει κύματα η θάλασσα. Κι όμως, κινούνταν. Όχι επειδή φυσούσε άνεμος. Όχι επειδή υπήρχε παλίρροια. Κινούνταν επειδή κάτι χωρίς σώμα προσπαθούσε να θυμηθεί πώς είναι να έχει επιφάνεια.

Η ακτή του δεν ήταν ακτή.

Ήταν το σημείο όπου η πραγματικότητα, κουρασμένη πια να προσποιείται ότι έχει κανόνες, έκανε ένα βήμα πίσω. Εκεί το χώμα δεν κρατούσε πατημασιές, γιατί οι πατημασιές σημαίνουν διαδρομή. Και στο Νησί του Τίποτα δεν υπήρχαν διαδρομές. Υπήρχαν μόνο επιστροφές σε πράγματα που δεν είχες ζήσει ακόμη και αναχωρήσεις από τόπους όπου δεν είχες πάει ποτέ.

Όποιος έφτανε εκεί δεν ταξίδευε.

Αποκοβόταν.

Από τον τόπο.

Από τον χρόνο.

Από την παρηγορητική ψευδαίσθηση ότι τα πράγματα συμβαίνουν με σειρά.

Γιατί η σειρά είναι μια από τις πιο ύπουλες παρηγοριές των ανθρώπων. Πρώτα γεννιέσαι, μετά μεγαλώνεις, μετά θυμάσαι, μετά χάνεις, μετά πεθαίνεις. Ωραίο. Τακτοποιημένο. Σχεδόν ευγενικό.

Μόνο που το Νησί του Τίποτα δεν αναγνώριζε τέτοια ευγένεια.

Εκεί μπορούσες να θρηνήσεις κάτι πριν το αποκτήσεις. Να φοβηθείς μια απώλεια που δεν είχε συμβεί. Να θυμηθείς το πρόσωπο κάποιου που δεν είχες συναντήσει ακόμα και να νιώσεις το βάρος της απουσίας του σαν παλιά πληγή.

Στο Νησί του Τίποτα μπορούσες να θυμηθείς κάτι που δεν είχε γίνει ακόμη.

Μπορούσες να δεις τον εαυτό σου όπως θα πέθαινε σε μια ζωή που δεν θα ζούσες ποτέ.

Μπορούσες να ακούσεις μια φωνή να σε φωνάζει με όνομα που δεν σου είχαν δώσει ακόμη.

Μπορούσες να σταθείς μπροστά σε μια πόρτα και να ξέρεις πως την είχες ανοίξει πριν γεννηθείς.

Μπορούσες να κοιτάξεις ένα άδειο φλιτζάνι και να καταλάβεις πως ήταν γεμάτο από όλα όσα αρνήθηκες να ζήσεις.

Ο Αντέας το κατάλαβε αργά.

Στην αρχή πίστεψε πως είχαν φτάσει κάπου. Πως η μαύρη θάλασσα τους είχε οδηγήσει, πως η ακτή είχε εμφανιστεί, πως το σπίτι στο κέντρο του νησιού τους περίμενε. Ο νους του προσπάθησε να φτιάξει μια διαδρομή. Ένα πριν και ένα μετά. Μια βάρκα, μια θάλασσα, μια ακτή, ένα σπίτι.

Τόσο απλό.

Τόσο ανθρώπινο.

Τόσο ψεύτικο.

Δεν είχαν φτάσει στο νησί.

Το νησί είχε αφαιρέσει τον κόσμο γύρω τους, μέχρι να μείνει μόνο αυτό.

Είχε αφαιρέσει τη θάλασσα και άφησε κάτι που έμοιαζε με θάλασσα.

Είχε αφαιρέσει τον ουρανό και άφησε κάτι που έμοιαζε με νύχτα.

Είχε αφαιρέσει τον χρόνο και άφησε στιγμές χωρίς σειρά, στοιβαγμένες η μία πάνω στην άλλη σαν σώματα μετά από σιωπηλή καταστροφή.

Είχε αφαιρέσει τον τόπο και άφησε ένα έδαφος αρκετά στερεό ώστε να σταθείς πάνω του, αλλά όχι αρκετά αληθινό ώστε να σε δεχτεί.

Και τότε ο Αντέας κατάλαβε γιατί δεν υπήρχε σε κανέναν χάρτη.

Οι χάρτες ανήκουν σε μέρη.

Τα ημερολόγια ανήκουν σε χρόνο.

Οι πυξίδες χρειάζονται κατευθύνσεις.

Τα ρολόγια χρειάζονται συνέχεια.

Το Νησί του Τίποτα δεν χρειαζόταν τίποτα από αυτά.

Δεν ήθελε να βρεθεί.

Δεν ήθελε να μετρηθεί.

Δεν ήθελε να καταγραφεί.

Το να το γράψεις σε χάρτη θα ήταν σαν να προσπαθείς να καρφώσεις σκιά πάνω σε τοίχο. Μπορεί να το κάνεις, αν επιμένεις αρκετά, αλλά το μόνο που θα καταφέρεις είναι να χαλάσεις τον τοίχο και να κάνεις τη σκιά να μοιάζει πιο ζωντανή.

Το Νησί δεν εμφανιζόταν σε όλους.

Δεν καλούσε όσους χάνονταν.

Οι χαμένοι ήταν πάρα πολλοί. Χάνονται σε δρόμους, σε έρωτες, σε δουλειές, σε χρόνια που πέρασαν και δεν κατάλαβαν πότε έγιναν ζωή.

Όχι.

Το Νησί του Τίποτα δεν ενδιαφερόταν για κάθε χαμένο.

Εμφανιζόταν σε όσους είχαν αφήσει πίσω τους αρκετό κενό ώστε να μπορεί να τους αναγνωρίσει.

Σε όσους είχαν πετάξει κομμάτια του εαυτού τους για να συνεχίσουν.

Σε όσους είχαν θάψει μνήμες χωρίς να τις σκοτώσουν.

Σε όσους είχαν πάρει χρόνο που δεν τους ανήκε.

Σε όσους είχαν χρωστήσει κάτι στο Τίποτα και πίστεψαν πως το Τίποτα δεν κρατά λογαριασμό.

Το κρατά.

Απλώς δεν βιάζεται.

Η βιασύνη είναι για τα ζωντανά πράγματα.

Το Νησί του Τίποτα περίμενε έξω από τον χρόνο, και ό,τι περιμένει έξω από τον χρόνο δεν περιμένει πραγματικά. Υπάρχει ήδη στο τέλος της αναμονής. Υπάρχει ήδη στη στιγμή που θα το δεις. Υπάρχει ήδη στη στιγμή που θα ευχηθείς να μην το είχες δει ποτέ.

Γι’ αυτό, όταν ο Αντέας στάθηκε στην ακτή, ένιωσε πως το νησί τον ήξερε.

Όχι πως τον παρατηρούσε.

Όχι πως τον αναγνώριζε.

Τον ήξερε.

Με εκείνον τον αηδιαστικά οικείο τρόπο που σε ξέρει μια πληγή που νόμιζες πως έκλεισε. Ήξερε το όνομά του, αλλά και τα ονόματα που δεν πήρε. Ήξερε τις επιλογές του, αλλά και τις επιλογές που απέφυγε. Ήξερε τις ζωές που δεν έζησε, τους θανάτους που δεν συνάντησε, τις πόρτες που δεν άνοιξε, τις συγγνώμες που δεν είπε, τις λέξεις που κράτησε μέσα του μέχρι που έγιναν σιωπή και μετά αρρώστια.

Και η Αλίκη το ήξερε καλύτερα από εκείνον.

Γιατί η Αλίκη δεν είχε έρθει απλώς στο Νησί του Τίποτα.

Η Αλίκη είχε χρέος εκεί.

Και τα χρέη που γράφονται έξω από τόπο και χρόνο δεν παραγράφονται ποτέ. Δεν παλιώνουν. Δεν ξεχνιούνται. Δεν μειώνονται επειδή πέρασαν χρόνια, αφού εκεί τα χρόνια δεν περνούν. Στέκονται ακίνητα, σαν παρευρισκόμενοι γύρω από παλιό δρύινο τραπέζι, περιμένοντας να ακουστεί το όνομα εκείνου που χρωστά.

Το Νησί δεν ήταν τόπος κρίσης επειδή κάποιος το έχτισε έτσι.

Ήταν τόπος κρίσης επειδή εκεί δεν μπορούσες να κρυφτείς πίσω από αλληλουχία.

Δεν μπορούσες να πεις «τότε ήμουν άλλος».

Δεν μπορούσες να πεις «πέρασε καιρός».

Δεν μπορούσες να πεις «έγινε παλιά».

Στο Νησί του Τίποτα, τίποτα δεν ήταν παλιό.

Και τίποτα δεν ήταν καινούργιο.

Όλα ήταν παρόντα.

Όλα ήταν ανοιχτά.

Όλα περίμεναν.

Ο Αντέας κοίταξε το σκοτεινό έδαφος, την ακτή που δεν ήταν ακτή, τη θάλασσα που δεν ήταν θάλασσα, το σπίτι που στεκόταν στο κέντρο σαν σκέψη που δεν έπρεπε να ολοκληρωθεί.

Και τότε κατάλαβε.

Το Νησί του Τίποτα δεν ήταν εκεί για να τους υποδεχτεί.

Δεν ήταν εκεί για να τους φυλακίσει.

Δεν ήταν εκεί ούτε καν για να τους τιμωρήσει.

Ήταν εκεί γιατί κάποτε, κάπου, κάποιος μέσα τους είχε αφήσει ένα κενό.

Και το κενό, όπως όλα τα πράγματα που πεινούν αρκετά, είχε μάθει τον δρόμο πίσω.

Δεν υπήρχε μονοπάτι προς το σπίτι.

Και όμως, κάθε βήμα τους τούς έφερνε πιο κοντά.

Ο Αντέας το κατάλαβε μετά από λίγη ώρα, αν μπορούσε να το πει κανείς ώρα. Στο Νησί του Τίποτα η ώρα δεν περνούσε. Δεν κυλούσε, δεν προχωρούσε, δεν έφευγε πίσω τους. Έμενε γύρω τους σαν παγωμένη ανάσα. Κάθε στιγμή στεκόταν δίπλα στην επόμενη, χωρίς να ξέρει ποια έπρεπε να προηγηθεί.

Η Αλίκη περπατούσε μπροστά.

Τα μαύρα της μαλλιά έπεφταν ίσια στην πλάτη της, ακίνητα, παρόλο που κάτι σαν άνεμος περνούσε πάνω από το έδαφος. Δεν ήταν άνεμος αληθινός. Ο άνεμος χρειάζεται κατεύθυνση. Αυτό δεν είχε. Ερχόταν από παντού και από πουθενά, σαν ψίθυρος που δεν είχε ακόμη αποφασίσει ποιο στόμα θα χρησιμοποιήσει.

Ο Αντέας κοίταξε πίσω του.

Δεν υπήρχαν πατημασιές.

Ούτε στην άμμο.

Ούτε στο μαύρο χώμα.

Ούτε πάνω στις ρηχές αυλακώσεις που έμοιαζαν με φλέβες ξεχασμένου σώματος.

«Δεν αφήνουμε ίχνη», είπε.

Η Αλίκη δεν γύρισε.

«Εδώ δεν αφήνεις τίποτα που να μη θέλει να μείνει.»

Ο Αντέας χαμογέλασε πικρά.

«Υπέροχο μέρος. Πολύ φιλόξενο. Σχεδόν σκέφτομαι να αγοράσω εξοχικό.»

Η Αλίκη συνέχισε να περπατά.

«Δεν αγοράζεις τίποτα εδώ.»

«Φαντάζομαι νοικιάζεις με αίμα, χρόνο και μια μικρή προκαταβολή ψυχικής κατάρρευσης.»

Αυτή τη φορά η Αλίκη γύρισε ελάχιστα το κεφάλι της.

«Μην το λες σαν αστείο.»

Ο Αντέας σταμάτησε να χαμογελά.

Μπροστά τους, το σπίτι φαινόταν πια καθαρά.

Ήταν μικρό.

Αυτό ήταν το πρώτο ψέμα του.

Στεκόταν μόνο του στο κέντρο του νησιού, με τους τοίχους του φθαρμένους αλλά όρθιους, τη σκεπή του χαμηλή, τα παράθυρά του σκοτεινά. Έμοιαζε με σπίτι που κάποτε κατοικήθηκε από ανθρώπους που δεν ήθελαν πολλά. Ένα τραπέζι. Μια φωτιά. Λίγο ψωμί. Δύο φωνές να μιλούν το βράδυ για ασήμαντα πράγματα, γιατί τα ασήμαντα είναι αυτά που κάνουν τη ζωή να αντέχεται.

Και όμως, όσο το πλησίαζαν, ο Αντέας ένιωθε πως το σπίτι δεν στεκόταν πάνω στο νησί.

Το νησί στεκόταν γύρω από το σπίτι.

Σαν όλα όσα έβλεπαν —η ακτή, η θάλασσα, ο σκοτεινός ουρανός, οι φλέβες στο χώμα— να ήταν απλώς κύκλοι γύρω από εκείνη την πόρτα.

«Αυτό είναι το κέντρο;» ρώτησε.

Η Αλίκη στάθηκε λίγα βήματα πριν το κατώφλι.

«Όχι.»

Ο Αντέας την κοίταξε.

«Τότε τι είναι;»

«Το σημείο που μπορείς να αντέξεις.»

Δεν του άρεσε αυτή η απάντηση.

Τον τελευταίο καιρό, καμία απάντηση της Αλίκης δεν του άρεσε. Ήταν όλες φτιαγμένες έτσι ώστε να λένε αρκετά για να σε τρομάξουν, αλλά όχι αρκετά για να σε βοηθήσουν. Ένας εξαιρετικός τρόπος επικοινωνίας, αν ήθελες να οδηγήσεις κάποιον στην παράνοια με οικονομία λέξεων.

Η πόρτα του σπιτιού ήταν κλειστή.

Δεν υπήρχε χερούλι.

Δεν υπήρχε κλειδαριά.

Μόνο ξύλο παλιό, σκούρο, σημαδεμένο από χαρακιές που δεν έμοιαζαν τυχαίες. Ο Αντέας πλησίασε. Οι χαρακιές ήταν βαθιές, λεπτές, σχεδόν προσεκτικές. Κάποιες κατέβαιναν κάθετα, άλλες ενώνονταν σε κύκλους, άλλες έμοιαζαν σαν κάποιος να είχε προσπαθήσει να γράψει κάτι με νύχια και μετά να το μετάνιωσε στη μέση.

«Είναι γράμματα;»

«Όχι.»

«Τότε;»

«Αυτά που μένουν πριν γίνουν γράμματα.»

Ο Αντέας έσκυψε πιο κοντά.

Για μια στιγμή, οι χαρακιές κινήθηκαν.

Όχι πάνω στο ξύλο.

Μέσα στο βλέμμα του.

Είδε ένα χέρι να χτυπά ένα τραπέζι. Είδε ένα φλιτζάνι να γεμίζει χωρίς να χύνεται τίποτα. Είδε την Αλίκη καθισμένη απέναντί του, με τα μαύρα της νύχια ακίνητα πάνω στο ξύλο. Είδε παρευρισκόμενους γύρω από ένα παλιό δρύινο τραπέζι, τόσους πολλούς που το σκοτάδι δεν έφτανε για όλους, μα κανένα πρόσωπο δεν ξεχώριζε. Είδε τον εαυτό του να στέκεται πίσω της, ανήμπορος, και το μίσησε πριν καν συμβεί.

Τράβηξε το κεφάλι του πίσω.

«Αυτό ήταν μνήμη;»

Η Αλίκη κοίταζε την πόρτα.

«Όχι ακόμα.»

Ο Αντέας πέρασε το χέρι του στο πρόσωπό του.

«Πόσο καθησυχαστικό. Εδώ ακόμα και οι αναμνήσεις έχουν δοκιμαστική έκδοση.»

Η Αλίκη άπλωσε το χέρι της.

Δεν ακούμπησε την πόρτα.

Το χέρι της έμεινε λίγα εκατοστά μακριά από το ξύλο.

Τα μαύρα της νύχια άρχισαν να τρέμουν ελάχιστα.

Όχι από φόβο.

Από αναγνώριση.

Η πόρτα άνοιξε προς τα μέσα χωρίς ήχο.

Το σκοτάδι πίσω της δεν ήταν απόλυτο.

Αυτό θα ήταν πιο εύκολο.

Μέσα υπήρχε αμυδρό φως, σαν να έκαιγε κάπου ένα κερί που δεν ήθελε να φανεί. Ο Αντέας περίμενε να δει ένα δωμάτιο. Αντί γι’ αυτό, για μια στιγμή είδε θάλασσα. Μετά είδε σταθμό τραίνου. Μετά είδε το εσωτερικό ενός παλιού σπιτιού. Μετά είδε μια αίθουσα με πέτρινα καθίσματα. Μετά ξανά ένα δωμάτιο.

Το σπίτι προσπαθούσε να αποφασίσει τι θα ήταν.

Ή μάλλον αποφάσιζε τι μπορούσαν εκείνοι να δουν.

Η Αλίκη μπήκε πρώτη.

Ο Αντέας την ακολούθησε.

Το πάτωμα έτριξε κάτω από τα πόδια τους, αλλά ο ήχος ήρθε αργά. Πρώτα πάτησαν. Ύστερα πέρασε μια στιγμή. Ύστερα άλλη μια. Και μετά το ξύλο παραπονέθηκε, καθυστερημένα, σαν να είχε ξεχάσει τη σειρά των πραγμάτων.

Το δωμάτιο ήταν μικρό.

Ένα παλιό δρύινο τραπέζι στο κέντρο.

Δύο καρέκλες.

Ένα παράθυρο.

Ένα φλιτζάνι.

Τόσο απλά.

Τόσο ήσυχα.

Τόσο προφανώς ψεύτικα.

Ο Αντέας στάθηκε στο κατώφλι και ένιωσε την ανάγκη να μη μπει πιο μέσα. Όχι επειδή φοβόταν το τραπέζι ή το φλιτζάνι. Αυτά ήταν αντικείμενα. Ή τουλάχιστον είχαν την ευγένεια να παριστάνουν τα αντικείμενα. Φοβόταν την τάξη τους. Τον τρόπο που ήταν τοποθετημένα. Τον τρόπο που το δωμάτιο έμοιαζε έτοιμο, σαν σκηνή θεάτρου λίγο πριν μπει ο καταδικασμένος και νομίσει ότι είναι πρωταγωνιστής.

Η Αλίκη στάθηκε πίσω από τη μία καρέκλα.

Δεν κάθισε.

Ο Αντέας το πρόσεξε.

«Δεν κάθεσαι;»

«Όχι ακόμα.»

«Ακόμα;»

Η Αλίκη ακούμπησε τα δάχτυλά της στην πλάτη της καρέκλας.

Το ξύλο σκούρυνε κάτω από το χέρι της.

«Αν καθίσω, αρχίζει.»

Ο Αντέας κοίταξε το τραπέζι.

Πάνω στην επιφάνειά του υπήρχαν σημάδια. Στην αρχή νόμισε πως ήταν ρωγμές από παλαιότητα. Μετά είδε ότι σχημάτιζαν κύκλους. Κύκλους μέσα σε κύκλους, με λεπτές γραμμές να τους ενώνουν, σαν χάρτης για τόπο που δεν έπρεπε να χαρτογραφηθεί.

Στο κέντρο του τραπεζιού βρισκόταν το φλιτζάνι.

Άδειο.

Φυσικά άδειο.

Το άδειο είχε αρχίσει να γίνεται ύποπτα εργατικό σε αυτή την ιστορία.

Ο Αντέας πλησίασε αργά.

«Αυτό είναι το ίδιο φλιτζάνι;»

«Όλα τα άδεια φλιτζάνια εδώ είναι το ίδιο φλιτζάνι.»

«Θα προσποιηθώ ότι αυτή η πρόταση δεν μου χάλασε ό,τι είχε απομείνει από τη διάθεσή μου.»

Η Αλίκη δεν απάντησε.

Κοιτούσε το φλιτζάνι.

Όχι όπως κοιτάς αντικείμενο.

Όπως κοιτάς κάποιον που σε θυμάται.

Ο Αντέας ένιωσε το δωμάτιο να στενεύει γύρω τους.

«Αλίκη», είπε σιγά. «Τι χρωστάς εδώ;»

Εκείνη δεν γύρισε.

Για πολλή ώρα έμεινε ακίνητη.

Ύστερα είπε:

«Χρόνο.»

Η λέξη δεν ακούστηκε δυνατά.

Αλλά το δωμάτιο την άκουσε.

Το τραπέζι έτριξε.

Το φλιτζάνι μετακινήθηκε μόνο του ελάχιστα προς το μέρος της.

Ο Αντέας ένιωσε το δέρμα του να παγώνει.

«Πόσο;»

Η Αλίκη χαμήλωσε το βλέμμα.

«Αρκετό.»

«Αρκετό για τι;»

«Για να μη με αφήσει να φύγω χωρίς κρίση.»

Το παράθυρο σκοτείνιασε.

Πριν, έξω από αυτό δεν φαινόταν τίποτα συγκεκριμένο. Μόνο νύχτα, ίσως θάλασσα, ίσως ουρανός. Τώρα άρχισε να φαίνεται κάτι άλλο.

Ένα τραπέζι.

Το ίδιο τραπέζι.

Μα πολύ μεγαλύτερο.

Γύρω του καθισμένοι παρευρισκόμενοι.

Πολλοί.

Ακίνητοι.

Κανένα πρόσωπο δεν ξεχώριζε.

Ο Αντέας έκανε ένα βήμα πίσω.

«Αυτό είναι έξω;»

Η Αλίκη κοίταξε το παράθυρο.

«Όχι.»

«Τότε;»

«Αυτό είναι μετά.»

Το δωμάτιο άρχισε να αλλάζει.

Όχι με βία.

Με βεβαιότητα.

Οι τοίχοι απομακρύνθηκαν αργά, σαν να είχαν βαρεθεί να παριστάνουν ότι ήταν κοντά. Το ταβάνι ανέβηκε και χάθηκε μέσα σε σκοτάδι. Το παράθυρο διαλύθηκε σε μαύρη υγρασία. Το πάτωμα απλώθηκε. Το τραπέζι μεγάλωσε, άνοιξε, πλάτυνε, έγινε μακρύ και βαρύ, δρύινο, γεμάτο χαρακιές, λεκέδες και ρωγμές που έμοιαζαν με παλιές αποφάσεις.

Οι δύο καρέκλες έγιναν πολλές.

Και μετά γέμισαν.

Ο Αντέας δεν είδε κανέναν να μπαίνει.

Απλώς οι παρευρισκόμενοι ήταν εκεί.

Σαν να κάθονταν από πάντα και η πραγματικότητα απλώς άργησε να τους παραδεχτεί.

Κάθονταν γύρω από το τραπέζι σε βαθιά σκοτάδια, με κουκούλες, με μακριά μαλλιά, με χέρια ακίνητα πάνω στο ξύλο. Άλλοι είχαν σώματα που έμοιαζαν ανθρώπινα. Άλλοι ήταν μόνο βάρος μέσα σε ρούχα. Άλλοι έμοιαζαν με σκιές που δεν χρειάζονταν πια άνθρωπο για να υπάρχουν.

Κανένα πρόσωπο δεν ξεχώριζε.

Και αυτό ήταν το χειρότερο.

Γιατί ο Αντέας ένιωθε πως όλοι κοιτούσαν.

Η Αλίκη στεκόταν στην άκρη του τραπεζιού.

Μικρή.

Μαύρη.

Ακίνητη.

Έμοιαζε λιγότερο με κατηγορούμενη και περισσότερο με κάποιον που ήρθε να παραλάβει λογαριασμό που είχε αποφύγει για αιώνες.

Ο Αντέας στάθηκε πίσω της.

Δεν ήξερε αν του επιτρεπόταν.

Αλλά κανείς δεν τον σταμάτησε.

Αυτό, φυσικά, δεν ήταν καλό σημάδι. Σπανίως αφήνουν τον άνθρωπο να μείνει κάπου επειδή τον συμπαθούν. Συνήθως τον αφήνουν επειδή έχει ήδη υπολογιστεί στη ζημιά.

Στο κέντρο του τραπεζιού, το φλιτζάνι παρέμεινε μικρό.

Δεν μεγάλωσε μαζί με το τραπέζι.

Δεν χρειαζόταν.

Μερικά πράγματα δεν χρειάζονται μέγεθος για να κυριαρχούν σε έναν χώρο.

Ένας από τους παρευρισκόμενους ακούμπησε τα δάχτυλά του στο ξύλο.

Ή ίσως δεν ήταν δάχτυλα.

Ή ίσως δεν είχε σημασία.

Ακούστηκε μια μικρή γρατζουνιά.

Ο ήχος πέρασε μέσα από το τραπέζι.

Η Αλίκη έκλεισε τα μάτια.

Ένας δεύτερος παρευρισκόμενος απάντησε με τον ίδιο τρόπο.

Ύστερα ένας τρίτος.

Και μετά όλοι μαζί.

Το τραπέζι άρχισε να μετρά.

Και τότε, από το βάθος του τραπεζιού, από τις ρωγμές, από τις παλιές χαρακιές, από τα σημεία όπου το ξύλο είχε πιει χρόνο αντί για αίμα, ακούστηκε η φωνή.

Δεν ήταν αντρική.

Δεν ήταν γυναικεία.

Δεν ήταν μία.

«Αλίκη.»

Το όνομά της απλώθηκε πάνω στο τραπέζι σαν μαύρο νερό.

Η Αλίκη δεν απάντησε.

Η φωνή συνέχισε.

«Αλίκη που εισέπραξες.»

Το φλιτζάνι γέμισε.

Όχι με υγρό.

Με μικρές φωτεινές κλωστές που ανέβαιναν από μέσα του και στριφογύριζαν σαν έντομα γύρω από το χείλος.

Ο Αντέας τις κοίταξε και κατάλαβε χωρίς να θέλει.

Χρόνος.

Κλεμμένος.

Μαζεμένος.

Κρατημένος.

Χρόνος που είχε αφαιρεθεί τόσο διακριτικά, ώστε όσοι τον έχασαν δεν κατάλαβαν ποτέ τι ακριβώς τους έλειψε. Μόνο ένιωσαν μια μέρα μικρότερη. Ένα γέλιο πιο σύντομο. Ένα βλέμμα να σβήνει πριν ολοκληρωθεί. Ένα πρωινό που δεν ήρθε όπως έπρεπε.

Η φωνή είπε:

«Αλίκη που κράτησες ό,τι δεν σου δόθηκε.»

Το τραπέζι έδειξε εικόνες.

Όχι πάνω του.

Μέσα του.

Ο Αντέας είδε στιγμές να περνούν κάτω από την επιφάνεια του ξύλου. Σαν το τραπέζι να ήταν νερό σκοτεινό και από κάτω να επέπλεαν ζωές.

Μια γυναίκα που θα γελούσε λίγο ακόμη.

Ένας άντρας που θα προλάβαινε να ζητήσει συγγνώμη.

Ένα παιδί που θα ξυπνούσε ένα πρωινό χωρίς να νιώθει πως κάτι του λείπει.

Μια γριά που θα θυμόταν για μία στιγμή ακόμα το πρόσωπο εκείνου που αγάπησε.

Μικρά πράγματα.

Αστεία πράγματα.

Ταπεινά.

Ακριβώς γι’ αυτό ανεκτίμητα.

Ο Αντέας ένιωσε θυμό.

Όχι προς την Αλίκη μόνο.

Προς το ίδιο το τραπέζι. Προς τους παρευρισκόμενους. Προς το Νησί. Προς όλα όσα περίμεναν με τόση υπομονή να δικάσουν ένα κορίτσι που δεν ήταν κορίτσι, αλλά έμοιαζε αρκετά με παιδί ώστε να κάνει την τιμωρία να φαίνεται ακόμα πιο άρρωστη.

«Αρκετά», είπε.

Η αίθουσα σώπασε.

Η Αλίκη άνοιξε τα μάτια.

Δεν γύρισε προς το μέρος του.

«Μη μιλάς.»

Ο Αντέας έκανε ένα βήμα μπροστά.

«Όχι. Θα μιλήσω.»

Οι παρευρισκόμενοι δεν κουνήθηκαν.

Αυτό ήταν χειρότερο από το να είχαν αντιδράσει.

Ο Αντέας ακούμπησε τα χέρια του στο τραπέζι.

Το ξύλο ήταν ζεστό.

Σαν δέρμα.

Σαν πυρετός.

«Αν την κρίνετε, τότε δείξτε πρόσωπο.»

Για μια στιγμή, δεν έγινε τίποτα.

Ύστερα όλοι οι παρευρισκόμενοι έγειραν ελάχιστα μπροστά.

Όχι πολύ.

Αρκετά ώστε το σκοτάδι που έκρυβε τα πρόσωπά τους να γίνει βαθύτερο.

Και ο Αντέας κατάλαβε.

Δεν είχαν πρόσωπα για να δείξουν.

Ή είχαν τόσα πολλά που κανένα δεν μπορούσε να σταθεί μόνο του.

Η φωνή απάντησε:

«Δεν είμαστε εδώ για να φανούμε.»

Ο Αντέας έσφιξε τα δόντια.

«Τότε για τι είστε;»

«Για να θυμηθεί.»

Η Αλίκη κατέβασε το βλέμμα στο φλιτζάνι.

Οι φωτεινές κλωστές άρχισαν να τυλίγονται γύρω από τα μαύρα της νύχια.

Εκείνη δεν τραβήχτηκε.

Ο Αντέας είδε το πρόσωπό της να μένει ακίνητο, αλλά κάτι πίσω από τα μάτια της άλλαξε. Κάτι άνοιξε. Όχι σαν πληγή. Σαν πόρτα που δεν είχε πια επιλογή να μείνει κλειστή.

Οι φωνές των χαμένων χρόνων άρχισαν να ακούγονται.

Στην αρχή μία μία.

Μετά πολλές μαζί.

«Μία ώρα.»

«Μία μέρα.»

«Έναν χειμώνα.»

«Το τελευταίο βλέμμα.»

«Το πρώτο φιλί που δεν έφτασε ποτέ.»

«Το όνομα που ξέχασε η μάνα μου.»

«Το πρωινό που θα ζούσα.»

«Τη στιγμή που θα άλλαζα γνώμη.»

Κάθε φωνή έμπαινε στην Αλίκη.

Όχι από τα αυτιά.

Από μέσα.

Σαν να είχαν πάντα χώρο εκεί και απλώς τώρα επέστρεφαν να καθίσουν.

Η Αλίκη δεν ούρλιαξε.

Δεν λύγισε.

Δεν ζήτησε έλεος.

Αυτό έκανε τον Αντέα να θυμώσει περισσότερο. Θα προτιμούσε να τη δει να σπάει, γιατί ό,τι σπάει μπορείς ίσως να το κρατήσεις στα χέρια σου. Η Αλίκη όμως δεν έσπαγε. Γινόταν πιο σιωπηλή. Και η σιωπή της μεγάλωνε, σαν το Νησί να της έδινε χώρο μέσα του και να της έλεγε:

εδώ θα μείνεις, αν δεν επιστρέψεις όσα πήρες.

Το φλιτζάνι ράγισε.

Μια λεπτή γραμμή φάνηκε στο χείλος του.

Η φωνή είπε:

«Η ποινή δεν είναι θάνατος.»

Ο Αντέας γέλασε χωρίς χαρά.

«Φυσικά. Ο θάνατος θα ήταν σχεδόν ευγενικός, και εδώ η ευγένεια μάλλον θεωρείται τεχνικό σφάλμα.»

Κανείς δεν γέλασε.

Ούτε η Αλίκη.

Η φωνή συνέχισε.

«Η ποινή είναι μνήμη.»

Η Αλίκη έκλεισε τα μάτια.

Και τότε ο Αντέας την είδε όπως δεν την είχε δει ποτέ.

Όχι σαν κορίτσι.

Όχι σαν γυναίκα.

Όχι σαν κάτι παλιό που φορούσε νεότητα.

Την είδε σαν δοχείο.

Μέσα της άνοιγαν δωμάτια. Μικρά, σκοτεινά δωμάτια γεμάτα με στιγμές που δεν της ανήκαν. Σε κάθε δωμάτιο στεκόταν κάποιος. Κάποιος που είχε χάσει λίγο χρόνο. Λίγη ζωή. Λίγο εαυτό. Όλοι κοιτούσαν την Αλίκη. Όχι με μίσος πάντα. Αυτό θα ήταν πιο εύκολο. Κάποιοι την κοιτούσαν με απορία. Άλλοι με λύπη. Άλλοι με εκείνη την ήσυχη αδικία που δεν φωνάζει, γιατί ξέρει πως δεν θα ακουστεί.

Η φωνή είπε:

«Θα κρατήσεις ό,τι δεν μπορείς να επιστρέψεις.»

Οι φωτεινές κλωστές έσβησαν.

Το φλιτζάνι γέμισε σκοτάδι.

Η Αλίκη άνοιξε τα μάτια.

Για πρώτη φορά, ο Αντέας είδε μέσα τους κάτι που δεν είχε ξαναδεί.

Κούραση.

Όχι σωματική.

Όχι ανθρώπινη.

Κούραση ύπαρξης.

Η φωνή συνέχισε:

«Και κάθε φορά που θα πάρεις ξανά χρόνο, δεν θα μεγαλώνεις.»

Το τραπέζι έτριξε.

«Θα γεμίζεις.»

Η Αλίκη έμεινε ακίνητη.

Ο Αντέας κατάλαβε.

Αυτό ήταν η τιμωρία.

Όχι να χάσει τη δύναμή της.

Όχι να πεθάνει.

Όχι να εξοριστεί.

Το χειρότερο: να συνεχίσει, αλλά κάθε φορά που θα εισέπραττε χρόνο, να κουβαλά μέσα της εκείνον από τον οποίο τον πήρε. Κάθε κλεμμένη στιγμή να γίνεται φωνή. Κάθε χρέος να γίνεται δωμάτιο. Κάθε ζωή να μένει μέσα της, όχι σαν ανάμνηση, αλλά σαν παρευρισκόμενος.

Η Αλίκη θα μπορούσε να συνεχίσει να παίρνει χρόνο.

Το Νησί δεν της το απαγόρευε.

Το Νησί ήταν πολύ πιο σκληρό.

Της επέτρεπε.

Ο Αντέας μίλησε χαμηλά.

«Αλίκη.»

Εκείνη γύρισε αργά προς το μέρος του.

Το πρόσωπό της ήταν ίδιο.

Ακριβώς ίδιο.

Και όμως δεν ήταν πια η ίδια.

Σαν κάποιος να είχε βάλει πίσω από τα μάτια της ένα τεράστιο τραπέζι γεμάτο σκιές, και κάθε σκιά να περίμενε να μιλήσει.

«Πάμε», είπε εκείνη.

Η φωνή της ήταν ήρεμη.

Αλλά ο Αντέας άκουσε κάτι από κάτω.

Όχι άλλη φωνή.

Πολλές.

Οι παρευρισκόμενοι σηκώθηκαν χωρίς θόρυβο.

Το τραπέζι άρχισε να μικραίνει.

Οι καρέκλες χάθηκαν μία μία μέσα στο σκοτάδι.

Το δωμάτιο ξαναέγινε σπίτι.

Το παλιό δρύινο τραπέζι έμεινε μπροστά τους.

Το φλιτζάνι δεν υπήρχε πια.

Στη θέση του είχε μείνει ένας μαύρος κύκλος πάνω στο ξύλο.

Ο Αντέας τον κοίταξε.

«Τελείωσε;»

Η Αλίκη στάθηκε στην πόρτα.

Έξω, το Νησί του Τίποτα δεν είχε αλλάξει.

Κι όμως, όλα ήταν διαφορετικά.

«Όχι», είπε.

«Τι μένει;»

Η Αλίκη κοίταξε προς την ακτή που δεν ήταν ακτή, προς τη θάλασσα που δεν ήταν θάλασσα, προς τον ουρανό που δεν ανήκε σε καμία νύχτα.

«Να φύγουμε.»

Ο Αντέας πλησίασε.

«Και αν δεν μας αφήσει;»

Η Αλίκη δεν χαμογέλασε.

Ευτυχώς.

«Δεν χρειάζεται να μας αφήσει.»

«Τότε;»

«Πρέπει να θυμηθούμε πού δεν ήμασταν.»

Ο Αντέας την κοίταξε.

«Αυτό δεν βγάζει κανένα νόημα.»

Η Αλίκη άνοιξε την πόρτα.

Πίσω της δεν υπήρχε το νησί.

Υπήρχε σκοτάδι.

Και μέσα στο σκοτάδι, πολύ μακριά, ακουγόταν ο σταθμός.

Βήματα.

Ανακοινώσεις.

Μια αμαξοστοιχία που έφτανε κάπου όπου κανείς δεν είχε αγοράσει εισιτήριο.

Η Αλίκη πέρασε πρώτη.

Ο Αντέας στάθηκε για λίγο στο κατώφλι.

Πίσω του, πάνω στο παλιό δρύινο τραπέζι, ο μαύρος κύκλος άρχισε να κλείνει αργά.

Σαν μάτι.

Και πριν χαθεί εντελώς, ο Αντέας άκουσε τους παρευρισκόμενους να ψιθυρίζουν μέσα από το ξύλο.

Όχι προς εκείνον.

Προς την Αλίκη.

«Θα θυμάσαι.»

Η Αλίκη δεν γύρισε.

Μα τα μαύρα της νύχια έτρεμαν ελάχιστα.

Και αυτή τη φορά, ο ήχος που έκαναν δεν ήταν κάλεσμα.

Ήταν απάντηση.

Μια μικρή γρατζουνιά πάνω στο ξύλο.

Τόσο χαμηλή, που θα μπορούσε να ήταν απλώς η τελευταία ανάσα του τραπεζιού.